Co roku panel ekspertów ds. środowiska i jury będzie wybierać na Zieloną Stolicę Europy jedno europejskie miasto. Pod uwagę weźmie czyste powietrze, parki i brak zanieczyszczeń, a także wysoką jakość życia i pomysły na przyjazne miasto. Pierwszym będzie w 2010 r. stolica Szwecji Sztokholm, rok później tytuł przejmie niemiecki Hamburg. Nagroda będzie przyznawana miastu, które wykaże udokumentowany rejestr osiągnięć w dziedzinie standardów środowiskowych i jest zaangażowane w poprawę stanu środowiska i zrównoważonego rozwoju. Zielona Stolica Europy powinna być dla innych miast europejskich wzorem do naśladowania oraz źródłem inspiracji i dobrych praktyk. Koncepcja Zielonej Stolicy Europy pojawiła się po raz pierwszy w maju 2006 roku z inicjatywy ówczesnego burmistrza w Tallina (Estonia), Jüri Ratasa. Pomysł ma na celu poprawę środowiska w europejskich miastach, a tym samym środowiska jako całości.

Około 80 procent Europejczyków mieszka na obszarach miejskich, dlatego odgrywają one kluczową rolę w poprawie środowiska i jakości życia swoich mieszkańców. Nagroda jest zachętą dla miast do wzajemnego inspirowania się i dzielenia najlepszymi praktykami w ramach przyjacielskiego współzawodnictwa. Miasta stają się dla siebie nawzajem wzorami do naśladowania.

Tytuł Zielonej Stolicy Europy jest przyznawany miastu, które całościowo poprawiło stan środowiska miejskiego poprzez konkretne działania, takie jak:
- Współpraca i partnerstwo władz, mieszkańców, środowisk biznesowych oraz innych zainteresowanych stron mające na celu rozwój i poprawę warunków życia w mieście;
- Wdrażanie rozwiązań w zakresie zrównoważonego transportu;
- Zakładanie i powiększanie parków i terenów rekreacyjnych;
- Nowoczesne podejście do gospodarki odpadami;
- Innowacyjne rozwiązania w zakresie ograniczania poziomu hałasu;
- Zintegrowane podejście do gospodarki miejskiej mające na celu osiągnięcie pozytywnych długoterminowych skutków.

Kandydatury do nagrody Zielona Stolica Europy mogą zgłaszać wszystkie miasta powyżej 200 tys. mieszkańców. W krajach, gdzie nie ma miast o takiej populacji, prawo do wzięcia udziału uzyskuje największe miasto. O tytuł Zielonej Stolicy Europy mogą ubiegać się miasta z krajów UE, kraje kandydujące (Turcja, Chorwacja i Była Jugosłowiańska Republika Macedonii), a także kraje Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandia, Norwegia i Liechtenstein).

Ostateczny termin składania wniosków na lata 2012 i 2013 upływa 01.02.2010 r. Szczegółowe informacje dotyczące terminów i warunków można znaleźć na stronie: www.europeangreencapital.eu.