Szczegóły aktualności:

Wystawa wędrowna pn. „Polska mniejszość w KZ. Działacze i działaczki polskich organizacji w Rzeszy Niemieckiej w obozach koncentracyjnych Sachsenhausen i Ravensbrück w latach 1939-1945“

Administrator | 31-10-2009 | Patronaty marszałka 2009

W niedzielę 25 października 2009 r. o godzinie 13:00 w Miejscu Pamięci i Muzeum Sachsenhausen została otwarta wystawa wędrowna pn. „Polska mniejszość w KZ. Działacze i działaczki polskich organizacji w Rzeszy Niemieckiej w obozach koncentracyjnych Sachsenhausen i Ravensbrück w latach 1939-1945“. Podczas otwarcia wystawy województwo lubuskie reprezentował Tomasz Hałas – Członek Zarządu.

70 lat po napaści Niemiec na Polskę wystawa przypomina o prześladowaniu mniejszości polskiej w Niemczech przez narodowych socjalistów. Z chwilą wybuchu wojny blisko 2000 członków i członkiń Związku Polaków w Niemczech zostało aresztowanych przez gestapo i wywiezionych do obozów koncentracyjnych. Organizacjom obywatelskim polskiej mniejszości narodowej w Niemczech zakazano działalności i wywłaszczono je. W ten sposób działacze mniejszości polskiej w Niemczech stali się pierwszymi ofiarami II wojny światowej.

Wystawa, z jej licznymi zdjęciami, dokumentami i oferta multimedialną, poświęcona jest grupie ofiar, której los dotąd był prawie nieznany. Zarysowuje ona historię polskiej mniejszości narodowej w Niemczech, która rozpoczęła się wraz z rozbiorem Polski przez wielkie mocarstwa Rosję, Austrię i Prusy w XVIII wieku. Pomimo, a może właśnie na przekór wrogości do Polaków i dyskryminacji, ludność polska rozwinęła w Prusach, a po 1871 w Cesarstwie Niemieckim bogate życie kulturalne i stowarzyszeniowe. 27 sierpnia 1922 r. założono w Berlinie Związek Polaków w Niemczech jako organizację dachową mniejszości polskiej.

Główny akcent wystawy położony jest na okres narodowego socjalizmu. Polityka narodowosocjalistyczna w stosunku do mniejszości polskiej była od momentu zawarcia z Polską paktu o nieagresji w 1934 r. do przełomu 1938/1939 powściągliwa. Jeszcze 6 marca 1938 r. Związek Polaków w Niemczech zorganizował w Berlinie w Theater des Volkes duży Kongres, w którym udział wzięło 5000 przedstawicieli i przedstawicielek organizacji polskiej mniejszości narodowej z całych Niemiec. Mniej więcej w połowie 1938 roku rozpoczęły się represje w stosunku do mniejszości polskiej, które już na krótko przed napaścią na Polskę przerodziły się w prześladowania i terror.

Wystawa pokazuje ponadto losy sześciu kobiet i ośmiu mężczyzn, którzy jako działaczki i działacze polskiej mniejszości narodowej w Niemczech zostali przez nazistów wywiezieni do obozów koncentracyjnych w Sachsenhausen i Ravensbrück. Przede wszystkim w kompanii karnej „Klinkerwerk” zimą 1939/1940 wielu z nich straciło życie. Wreszcie wystawa daje spojrzenie na polską mniejszość narodową w Niemczech po 1945 roku. Związek Polaków został w 1950 r. reaktywowany w Niemczech Zachodnich i w Berlinie Zachodnim i istnieje do dzisiaj. Jego główną siedzibą jest Dom Polski w Bochum. Narodowosocjalistyczny ucisk polskiej mniejszości narodowej w latach 1933-1045 stanowi w życiu polskiej społeczności w Niemczech głęboką cezurę, która odczuwalna jest do dzisiaj.

Dwujęzyczną wystawę wędrowną będzie można oglądać do końca lutego 2010 r. w Miejscu Pamięci Sachsenhausen, a następnie pokazana będzie ona w kolejnych miejscach w Polsce i Niemczech. Została ona opracowana przez NIKE Stowarzyszenie Polska Przedsiębiorczość i Fundację Brandenburskich Miejsc Pamięci, dzięki pomocowaniu niemieckiej Federalnej Fundacji Kultury, polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Berlinie oraz polskiej Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

Marszałek Województwa Lubuskiego – Marcin Jabłoński objął patronatem honorowym to szczytne wydarzenie. Oprawę artystyczną przygotował Chór Kameralny „Adoramus” ze Słubic.